1. KHÁI NIỆM VAN CẦU LÀ GÌ ?
- Van cầu (tên tiếng Anh là Globe Valve) hay còn được gọi là van chặn, van chữ ngã , van yên ngựa , van hơi nóng,… Là một loại van được sử dụng phổ biến trong công nghiệp dùng để đóng, mở dòng chảy của lưu chất. Đĩa van của loại van này có hình dạng gần với hình cầu nên được gọi là van cầu.
- Đây là một dòng van tuyến tính có thể điều chỉnh mức độ đóng mở khác nhau của van, làm cho lưu lượng của dòng chảy đi qua van nhiều hay ít tùy theo yêu cầu của người sử dụng. Thiết kế chuyển hướng dòng chảy qua van góp phần giúp giảm áp suất và tăng tốc độ dòng chảy.
- Bên trong thân van có cấu tạo khá đặc biệt. Có một vách ngăn chia van thành hai phần riêng biệt, phần ở dưới để dòng lưu chất đi vào và phần ở trên để dòng lưu chất đi ra. Hai phần này lưu thông với nhau bằng một lỗ tròn trên vách ngăn.
- Van cầu là một thiết bị khá được ưa chuộng trong việc điều tiết lưu lượng của dòng chảy, được sử dụng nhiều trong hệ thống ống nước nóng, hệ thống ống dẫn hơi, khí nén áp lực cao, dầu nóng,…

2. CẤU TẠO CỦA VAN CẦU
Về cấu tạo, van cầu được thiết kế gồm các bộ phận thân van, trục van, đĩa van, gioăng làm kín, bộ phận điều khiển. Với hai kiểu kết nối lắp ren, lắp bích tiện lợi, dễ dàng sử dụng và phù hợp với nhiều đường ống khác nhau.
Thân van
- Là bộ phận chính của van cầu, nơi cho dòng lưu chất đi qua và chịu áp lực chính cho van. Đây được xem là một lớp vỏ bọc, chứa đựng và bảo vệ các bộ phận khác trong thân van để chúng luôn hoạt động trong điều kiện an toàn nhất.
- Thân van cầu thường được làm bằng inox, nhựa sử dụng cho các lưu chất gây ăn mòn, làm bằng thép sử dụng cho các hệ thống có áp suất và nhiệt độ cao. Để làm kín cho thân van, người ta thường bổ sung thêm một lớp vật liệu đàn hồi như cao su ở vị trí cửa van. Bởi khi đóng van, các tạp chất rắn có thể lắng đọng trên bề mặt cửa van, khiến van không thể đóng lại hoàn toàn dẫn đến rò rỉ. Khi bổ sung thêm lớp đàn hồi, các tạp chất rắn sẽ tiếp xúc và hòa lẫn vào đó, tạo được độ kín hoàn toàn khi đóng van.
- Thân van thường được sản xuất với 2 cổng, loại này được sử dụng phổ biến và tương thích với mục đích lưu thông, điều hướng và phân chia dòng chảy.
- Loại 3 cổng ít được sử dụng hơn, thường phục vụ cho các ngành khá đặc thù với nhu cầu muốn phân chia dòng chảy theo nhiều ngách hoặc trộn các loại lưu chất với nhau.
Đĩa van
- Đây là bộ phận đóng vai trò quan trọng, có nhiệm vụ đưa lên, hạ xuống theo tác động của tay quay để đóng, mở hoặc điều tiết lưu chất qua ống dẫn. Đĩa van cầu có nhiều hình dạng khác nhau như hình côn tròn, hình đĩa dẹt, tùy theo mục đích sử dụng mà có sự lựa chọn cho phù hợp.
- Đĩa van thường được làm bằng các loại hợp kim có độ cứng cao, chịu được nhiệt độ và áp suất tốt, chống chịu được ăn mòn và các chất gây oxy hóa. Vì thông thường, đĩa van sẽ tiếp xúc trực tiếp với các lưu chất đi qua nên cần khả năng chống chịu tốt để có thể sử dụng được lâu dài.
Nắp van
- Là phần nắp đậy của van cầu, có chức năng ngăn chặn lưu chất trào ngược lên trên trong quá trình vận chuyển và gia tăng độ vững chắc của van khi áp suất và tốc độ dòng chảy quá nhanh, bị rung lắc khi vận hành.
- Đồng thời, nắp van cũng được thiết kế để mở ra, đóng lại dễ dàng, giúp người vận hành thuận tiện đưa thêm các bộ phận khác vào thân ren hoặc phục vụ nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa.
- Nắp van thường được chế tạo bằng chất liệu đồng bộ với thân van, kết nối với than van bằng bu lông hoặc ren.
Trục van
- Trục van là bộ phận có nhiệm vụ kết nối đĩa van với tay quay, tạo nên sự liên kết giữa các bộ phận này, phục vụ nhu cầu vận hành của van cầu. Chuyển động từ tay quay sẽ truyền momen xoắn đến trục van, từ trục van sẽ tác động đến đĩa van, giúp van đóng, mở một cách chính xác.
- Vì phải chịu tác động của lực từ tay quay mà trục van thường được chế tạo bằng các hợp kim cứng, bền bỉ, chịu được nhiệt và các chất ăn mòn, đồng thời được tiện ren một đầu để dễ dàng kết nối với các bộ phận khác.
Bộ điều khiển
- Điều khiển của van cầu có nhiều thiết kế và phương thức hoạt động khác nhau, tùy theo nhu cầu sử dụng và ngân sách mà có sự lựa chọn cho phù hợp.
- Bộ điều khiển thường chia thành 3 loại là: Vô lăng tay quay, điều khiển tự động bằng điện, điều khiển bằng khí nén. Các bộ phận này được kết nối trực tiếp và tác động lực lên trục van để truyền momen, vận hành đĩa van lên xuống giúp lưu thông lưu chất.
- Thực tế, điều khiển bằng tay quay vô lăng được sử dụng rộng rãi và phổ biến hơn hai loại kia. Bởi đây là phương thức được thực hiện thủ công, an toàn, hiệu quả và chi phí tương đối phù hợp. Điều khiển bằng điện thường tốn rất nhiều chi phí lắp đặt và vận hành.
Gioăng làm kín
- Là bộ phận có tác dụng làm kín, chống rò rỉ lưu chất ra bên ngoài, thường được chế tạo bằng các vật liệu có thể chịu được nhiệt độ và áp suất cao.
- Trong quá trình vận chuyển, những loại tạp chất rắn có thể tồn động tại nắp van hoặc đĩa van cầu, tạo ra những kẻ hở khiến quá trình đóng kín của gioăng bị ảnh hưởng, có thể gây rò rỉ. Vì vậy, lớp gioăng sẽ có nhiệm vụ hút tạp chất hòa lẫn vào lớp cao su, hạn chế đến mức thấp nhất những khe hở cho van. Bộ phận này cần được kiểm tra và bảo trì thường xuyên để không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của hệ thống.
3. NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA VAN CẦU
Nguyên lý hoạt động của van cầu không có khác biệt quá lớn với các loại van công nghiệp khác trên thị thường. Van cầu vận hành cũng nhờ vào 3 bộ phận truyền động là: tay quay – trục van – đĩa van. Nguyên lý hoạt động được thực hiện chi tiết theo một trình tự sau:
- Khi đĩa van ở vị trí nằm ngăn giữa thân van, chia thân van thành 2 phần thì van cầu đang trong trạng thái đóng.
- Khi muốn mở van, người vận hành sẽ tác động một lực lên tay quay vô lăng theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược lại. Lúc này, tay quay sẽ tác động lên trục van bằng momen xoắn, trục van sẽ truyền động đến đĩa van. Đĩa van sẽ di chuyển ra khỏi vị trí ngăn cách, tạo ra khoảng trống giúp lưu chất đi qua đường ống dễ dàng. Thiết kế chuyển hướng của van cầu không chỉ giúp giảm áp suất mà còn thúc đẩy mạnh mẽ dòng chảy của lưu chất qua van.
- Khi muốn đóng van, cũng tác động một lực lên tay quay theo chiều ngược lại kim đồng hồ, đĩa van sẽ di chuyển xuống, tạo thành vách ngăn giữa thân van, ngăn chặn tất cả lưu chất không thể di chuyển qua van. Lúc này, áp lực dòng chảy đang rất lớn nên lực tác động đòi hỏi phải mạnh mẽ hơn, ép chặt từ từ các lưu chất đi qua cho đến khi đĩa van đóng kín lại hoàn toàn, tạo thành trạng thái đóng cho van.
4. ƯU ĐIỂM & NHƯỢC ĐIỂM CỦA VAN CẦU
ƯU ĐIỂM
Có thể nói, van cầu hiện nay là một thiết bị không thể thiếu trong hầu hết các ngành công nghiệp vì những tính năng vượt trội mà nó mang lại :
- Là thiết bị ngăn chặn, lưu thông và điều tiết dòng chảy của lưu chất tốt nhất và được tin dùng nhất hiện nay.
- Van cầu được sản xuất từ nhiều loại chất liệu và hình dạng khác nhau, như inox, gang, đồng, nhựa, thép,… phục vụ đa dạng nhu cầu sử dụng, tương thích với thiết kế của từng hệ thống và giá cả có thể lựa chọn theo ngân sách.
- Dễ dàng tháo lắp, sửa chữa và bảo dưỡng.
- Sử dụng được trong nhiều loại điều kiện môi trường khắc nghiệt khác nhau từ nóng đến lạnh, chịu được áp suất và nhiệt độ cao, một số loại vật liệu còn chịu được sự ăn mòn bởi hóa chất và oxy hóa.
- Vận hành nhanh chóng, dễ dàng, đóng ngắt tốt, không bị rò rỉ lưu chất ra bên ngoài.
- Giảm khả năng bị ăn mòn của đĩa van, hoạt động tốt ở vị trí điều tiết dòng chảy.
- Khả năng đóng ngắt tốt.
- Có thể sử dụng nhiều loại điều khiển khác nhau như tay quay, điện, khí nén,…
NHƯỢC ĐIỂM
Bên cạnh những ưu điểm vượt trội thì van cầu cũng có một số nhược điểm như sau :
- Đối với những van có kích thước lớn, việc đóng ngắt sẽ tương đối khó khăn vì áp lực chuyển động của lưu chất thường rất lớn, tác động mạnh đến đĩa van.
- Áp suất đầu ra bị giảm nhiều so với đầu vào.
- Độ sụt giảm áp suất cao hơn van cổng.
- So với các loại van khác cùng kích thước và chất liệu, van cầu sẽ có trọng lượng lớn hơn.
- Giá van cầu thường cao hơn các loại van khác.
5. ỨNG DỤNG CỦA VAN CẦU
Van cầu có rất nhiều ứng dụng khác nhau, đặc biệt là trong môi trường hơi và kiểm soát dòng lưu lượng nước tiêu chuẩn :
- Ứng dụng trong nhiều ngành công nghiệp sản xuất vì được sử dụng nhiều trong quá trình tiết lưu, được xem là van điều khiển dòng chảy đa năng.
- Ứng dụng trong ngành khai thác và xử lý nhiên liệu như dầu, gas,…
- Ứng dụng trong ngành hóa học vì có thiết kế chắc chắn, không bị rò rỉ hóa chất trong quá trình vận chuyển.
- Sử dụng trong hệ thống làm mát bằng nước.
- Được sử dụng cho máy bơm và máy nén.
- Sử dụng cho hệ thống thoát khí và ngưng tụ.
- Được sử dụng trong hệ thống thoát nước của lỗ thông hơi.
- Sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp ống nước.
*CTY AN HƯNG PHÁT là đơn vị phân phối các dòng sản phẩm Van Cầu với đa dạng chất liệu và kích thước.
——————————————-
Mời liên hệ để có giá tốt nhất:
Công ty TNHH Thương Mại và Phát Triển An Hưng Phát
– Địa chỉ: Số 21 ngõ 298/33 Yên Ngưu, Đường Ngọc Hồi, Xã Tam Hiệp, Huyện Thanh Trì, TP Hà Nội
– Kho Hà Nội : số nhà 4 , ngách 22/163/5 đường Khuyến Lương, phường Trần Phú, quận Hoàng Mai , Hà Nội
– Kho miền nam: 132/24 Đường Song Hành ,Trường Chinh, phường Tân Hưng Thuận, quận 12, Tp.Hồ Chí Minh
– MST: 0106786344
– Email: dung.anhungphat@gmail.com
– Điện thoại: (Mr. Dũng) 0828.379.662




bài viết rất hữu ích, giao hàng nhanh, tư vấn nhiệt tình, đã mua hàng , rất hài lòng